Elders in deze KL kunt u lezen hoe verrukkelijk de Noorse kersttijd is voor smulpapen. De heerlijkste spijzen staan op tafel, waar je vaak naar hartenlust van kunt opscheppen. En daarbij worden ook de lekkerste dranken genuttigd, vaak met een behoorlijk alcoholpercentage. Gløgg, øl en brennevin worden in grote hoveelheden geproduceerd en gedronken. Het is geen wonder dat het openbare leven in Noorwegen tijdens de romjul (de periode tussen kerst en oud en nieuw) praktisch stil ligt...
Toch kunnen ook de geheelonthouders zich tijdens de kerstperiode aan een kerstdrankje te goed doen. Elk jaar wordt er in het najaar namelijk door verschillende firma’s een speciale frisdrank gebotteld, die de toepasselijke naam julebrus (kerstprik) draagt. Het drankje wordt geproduceerd door dezelfde firma’s die ook andere frisdranken en bier brouwen en is in de omringende landen Zweden, Denemarken en Finland onbekend. Met andere woorden: we hebben hier te maken met een typisch Noors product! Oorspronkelijk werd de julebrus alleen in december gebotteld en op de markt gebracht, maar de laatste jaren is het de trend om al halverwege het najaar, in oktober, met de productie en verkoop te beginnen. Er zijn zelfs mensen die het hele jaar door julebrus drinken, zoals Egil Fredriksen uit Drammen. Deze man is bekend geworden onder de naam Julebruskongen, omdat hij in 2005 de gehele overgebleven voorraad julebrus van Aass Bryggeri opkocht, 57 kratten met in totaal 855 liter. Egil Fredriksen was namelijk verzot op het zoete drankje dat volgens hem alleen maar beter gaat smaken naarmate je het langer bewaart. Door zijn aankoop was hij niet alleen in staat de drank maandenlang op te slaan, hij kon ook het hele jaar door elke dag een flesje drinken. Toen de krant VG er lucht van kreeg en een sappig artikel over de ietwat excentrieke Fredriksen publiceerde, was een hype geboren. Bijkomend voordeel voor Fredriksen, die uitsluitend brus van de firma Aass lustte, was dat de Aass-brouwerij de productie van julebrus hervatte, nadat ze eigenlijk al hadden besloten ermee op te houden, omdat het geen winstgevend product was.
Hoe smaakt julebrus? Hoewel tegenstanders beweren dat het eigenlijk alleen maar naar suiker smaakt en de smaakverschillen tussen de diverse merken uitsluitend bepaald worden door meer of minder suiker, is er de laatste jaren een ware julebrus-cultus ontstaan met testpanels die elk jaar de lekkerste julebrus kiezen. Door het land heen zijn er regionale kleur- en smaakverschillen te bespeuren. Zo houdt men in het Vestland van rode, soms zelfs roze brus, die naar tuttifrutti smaakt, houden ze in het zuiden meer van geelbruine brus met een gemberachtige smaak, drinken ze in het oosten liever de dieprode brus met frambozensmaak, en prefereren ze in Trondheim en omstreken weer de lichtbruine, naar champagne smakende brus. Maar er zijn ook gele en zelfs groene varianten! Ook de liefhebbers die aan hun lijn denken (in de kersttijd geen overbodige luxe) kunnen de laatste jaren aan hun trekken komen dankzij suikervrije julebrus. En hou je niet van prik, dan is er ook nog de koolzuurvrije variant.
Mocht u dus de komende kerstdagen in Noorwegen doorbrengen en een beetje opzien tegen de overweldigende hoeveelheden alcohol die er soms gedronken worden, dan kunt u zich ook met een traditioneel alcoholvrij drankje in het feestgedruis storten en naar hartenlust meeproosten. Dankzij de julebrus is kerst in Noorwegen echt voor iedereen.